194
بيست و نه - مبارزه با هواى نفس
در واقع قربانى كردن، عمل به سنت ابراهيم(ع) است؛ پيامبرى كه نفس خويش را در مسلخ عشق كشت و به ذبح فرزند خويش اقدام نمود و خداوند نيز كه صداقت پدر و فرزند را ديد، قربانى را فديه آن قرار داد. پس آدمى براى وصول به كمال، راهى جز مبارزه با نفس ندارد. او بايد هواهاى نفسانى را بشناسد و از آنها پيروى نكند.
پيام قربانى كردن، فرمانبردارى از امر الهى است. بايد به وعده پروردگار اميد داشت و نفس خويش را فدا كرد. بى‌شك، غلبه بر هواى نفسانى و كشتن درون، از رازهاى قربانى كردن است. سرزمين منا، محل عشق‌بازى با خالق هستى است. بايد در اين صحنه، خودخواهى را سر بريد و هرچه در توان است، در اين راه بخشيد.
سى - مبارزه با شيطان
رمى جمرات و پرتاب هفت سنگريزه، به معناى مبارزه با شيطان و نابود كردن هواهاى نفسانى و خواهش‌هاى حيوانى است. حضرت اميرمؤمنان(ع) در كلامى نورانى به حكمت اين عمل چنين اشاره فرمود:
إِنَّ الْجِمَارَ إِنَّمَا رُمِيَتْ لاِنَّ جَبْرَئِيلَ حِينَ أَرَى إِبْرَاهِيمَ الْمَشَاعِرَ بَرَزَ لَهُ إِبْلِيسُ فَأَمَرَهُ جَبْرَئِيلُ أَنْ يَرْمِيَه... 1
جمره‌ها بدين سبب با سنگ زده مى‌شوند: زيرا هنگامى كه جبرئيل محل‌هاى عبادت را به حضرت ابراهيم(ع) نشان داد، ابليس بر او نمايان شد. جبرئيل آن حضرت را فرمان داد كه او را براند. او هم شيطان را با هفت سنگ راند. كنار جمره اول زير زمين پنهان شد و كنار جمره دوم سر برآورد. با هفت سنگ ديگر او را راند، در جاى دوم به زير زمين رفت و از محل جمره سوم آشكار شد. با هفت سنگ او را زد، او در همانجا به زير زمين رفت.