190اين آيه در واقع دفع دخل مقدر است 1؛ يعنى شايد كسى توهم كند كه خدا از اين قربانى سود مىبرد و به آن حاجت دارد همچنين احتمال دارد كه برخى بپندارند خداوند كه محتاج گوشت و خون قربانى نيست، اين كار چه فايدهاى دارد؟ اين آيه، پاسخى به هر دو پندار است؛ يعنى نه خداوند محتاج قربانى است؛ چراكه گوشت و خون اين شتران به خدا نمىرسد و نه اين كار بىفايده؛ زيرا آنچه به او مىرسد، پرهيزكارى شماست. بنابراين فايده و حكمت مهم قربانى كردن كه فقط به حجگزار مىرسد همان پرهيزكارى است كه آدمى را بصير، دلها را آرام و نفوس را پاك مىكند. 2
آيات بسيارى از قرآن به مسئله اهميت پرهيزكارى پرداخته است كه به برخى از آنها اشاره مىكنيم:
- تقوا براى انسان، احسان به ارمغان مىآورد. (يوسف: 90)
- تقوا مايه نجات است. (طلاق: 2)
- تقوا باعث مىشود كارها آسان گردد. (طلاق: 4)
- تقوا موجب مىشود زشتىها و معاصى انسان محو شود. (طلاق: 5)
- تقوا بهترين توشه قيامت است. (بقره: 197)
- قرآن هدايتى براى اهل تقواست (بقره: 2).
- بهشت براى اهل تقوا مهيا شده است. (آلعمران: 133)
- آينده براى باتقوايان است. (هود: 49)
- خدا با متقيان است. (توبه: 36)
- خداوند فقط اعمال اهل تقوا را قبول مىكند. (مائده: 27)