159مقام امن الهى برسد. 1
زائر بايد با قلب خويش، طواف خانه خدا كند؛ چنانكه امام صادق(ع) فرمود: «
وَ طُفْ بِقَلْبِكَ ». 2 طواف شريف، طواف قلب در محضر پروردگار است. آدمى با چشم سر، كعبه زمينى را مىبيند و با چشم دل، خانهاى در عالم ملكوت. تن انسان با آب و گل خانه خدا روبهروست و دلش، با خدا. چشم سر، عالم شهادت مىبيند و چشم دل، عالم غيب. از اينجاست كه خداوند، بيت معمور را در آسمانها برابر كعبه در زمين آفريد تا زائر كعبه، با دل و جان خود، زائر خانه خدا در آسمان حقيقت باشد.
قلب ويژگىهايى دارد:
الف) قلب، عصمت دارد. قلب، معصوم و مصون از خطاست. اما جز اهل مراقبت كسى از آن آگاه نيست؛ چون آنچه در قلب استوار مىماند، همان تجلى حق مىباشد كه پايدار و خطاناپذير است؛
ب) قلب، وجوهى دارد. «ابن عربى» در رسالهاى به نام «فِى وَجْهِ الْقَلْبِ»، بعد از اشاره به قول كسانى كه براى قلب، هشت وجه قائلاند، قلب را شش وجهى مىداند و به تفصيل درباره آنها سخن مىگويد؛
ج) قلب داراى طهارت است. طهارت قلب آن است كه آگاه به خدا باشد و همواره حضور حق را درك كند و از او غافل نباشد و از خواهشهاى نفسانى بپرهيزد؛
د) قلب، با ذكر و نيايش صفا مىپذيرد؛
ه ) قلب، سجده دارد. سجده قلب، فروتنى برابر مقام كبريايى خداست. سجده قلب در برابر اسماى الهى است؛ زيرا اسما و صفات الهىاند كه همواره قلب را در دنيا دگرگون كردهاند. پس براى قلب، حالتى بهتر از سجده نيست. 3