221به گذشته فرد باشد. اگر فردى در گذشته عملى مرتكب شده است كه فقط خودش از آن آگاه است، نبايد آن را با ديگران در ميان بگذارد. براى مثال، جوانى كه پيشتر خواستگار يكى از دختران فاميل بوده است، ولى به هر دليل ازدواج آنها ممكن نشده، نبايد بعد از ازدواج، اين موضوع را براى همسرش بازگو كند؛ زيرا اين امر موجب نابودى زندگى او و تبديل به عقده روانى در ذهن همسرش خواهد شد. على (عليه السلام ) مىفرمايد: «
لا تُطلِع زَوجَك وَعَبدَك عَلى سِرِّكَ فَيَستَرِقَّاكَ » 1؛ «همسر و زيردستت را بر رازت آگاه نساز كه تو را بنده خود مىسازند».
بعضى از امور كه انسان در حال انجام دادن آن است، چنانچه پيش از رسيدن به نتيجه فاش شود، مشكلساز مىشود. امام جواد (عليه السلام ) مىفرمايد: «
اظهارُ الشَّ-يءِ قَبلَ انْ يَستَحكِمَ مَفسَدةٌ لَه » 2؛ «آشكاركردن چيزى كه هنوز استوار نشده، موجب تباهى آن مىگردد».
گاهى در سفرهاى دستهجمعى، مانند سفرهاى زيارتى، بعضى همسفران با هم صميمى مىشوند و به تصور اينكه اسرار خود را مىتوانند براى همسفرشان تعريف كنند، سفره دل خود را مىگشايند. در برخى موارد اين رازگفتنها گران تمام مىشود. ازاينرو در روايات معصومين (عليهم السلام ) توصيه شده است، اسرارى را براى ديگران بازگو كنيد كه اگر دشمن شما هم شنيد، نتواند از آن سوءاستفاده كند.
با حالتى گرفته از آسانسور هتل خارج شد. خيلى درهم و ناراحت به نظر مىرسيد. از او پرسيدم: «خبرى شده؟» چيزى نگفت. گفتم: «گرفته به نظر مىرسى». گفت: «چيز مهمى نيست». گفتم: «اگر مشكلى پيش آمده و كارى از دست ما بر مىآيد، مضايقه نكن، شايد بتوانيم كمكى كنيم».