147ويژگىهاى شخصيتى، خلق و خو و اسرار خانوادگى. ازاينرو حفظ كردن اين اسرار، در امنيت روانى و سلامت روابط افراد، بسيار اهميت دارد.
4. عذرخواهى و عذرپذيرى
در همه محيطهاى اجتماعى و كسانى كه با يكديگر در ارتباط هستند، مانند خانواده، محل كار و سفر، مشكلهايى پيش مىآيد كه سبب دلگير شدن يكى از دو طرف مىشود. در چنين موقعيتى چه بايد كرد؟ آيا بايد اجازه داد اين دلگيرى، روابط دوستانه را بر هم زند و ميان افراد گروه، فاصله اندازد؟ يا بايد در صدد رفع ناراحتى بر آمد و با عذرخواهى و عذرپذيرى مشكل را حل كرد؟
هر انسان منصفى مىپذيرد كه در مرحله نخست بايد براى برطرف شدن كدورت، پيشقدم شد؛ بهخصوص كسى كه احساس مىكند در مشكل پيش آمده مقصر است و بايد براى اشتباه خود عذرخواهى كند. در مرحله دوم، طرف مقابل هم عذرپذير باشد. امام على (عليه السلام ) مىفرمايد: «
مَن أعتَذَرَ فَقَد استَقالَ » 1؛ «كسى كه عذرخواهى كند، طلب بخشايش كرده است».
پيامبر گرامى اسلام (صلى الله عليه و آله ) ، در وصيت خويش به اميرمؤمنان(عليه السلام ) مىفرمايد:
يا عَلي مَنْ لَمْ يَقبَلْ مِنْ مُتنصِّلٍ عُذراً، صادِقاً كانَ او كاذِباً لَمْ يَنلْ شَفاعَتي. 2
اى على! هر كس عذر ديگرى را نپذيرد كه از او بخشايش مىطلبد، شفاعت من شامل حال او نمىشود؛ خواه آن شخص كه عذر مىآورد و خود را تبرئه مىكند، در ادعاى خود صادق باشد، خواه دروغگو.
رسول گرامى اسلام در شمارش حقوق مؤمنان مىفرمايد: «
يَقْبَلُ مَعذِرَتَهُ » 3؛ «پوزش او را بپذيرد».