109در پاسخ به اين عزيزان مى‌توان گفت كه بايد پيش از سفر، خود را با آب زلال توبه شست‌وشو داده و آماده كنيم تا نشاط انجام دادن چنين اعمالى را بيابيم. بى‌جهت نيست كه امام صادق (عليه السلام ) در حديثى طولانى، وظايف زائر كوى دوست را بيان كرده و در طليعه سفر، موضوع توبه را مطرح مى‌كند. حضرت در فرازى از اين حديث مى‌فرمايد: «

ثُمّ اغْسِلْ بِماءِ التَّوبَةِ الخالِصَةِ ذُنُوبَكَ » ¹؛ «سپس با آب توبه خالص، گناهانت را بشوى».

امام سجاد (عليه السلام ) در حال طواف خانه خدا بود كه ديد مردم پيرامون فردى جمع شده‌اند. حضرت علت آن را جويا شد. گفتند: «محمدبن شهاب زهرى، لب فرو بسته و سخنى نمى‌گويد. گويا عقلش را از دست داده است. خاندانش او را به مكه آورده‌اند كه شايد با ديدن مردم حرفى بزند و بهبود يابد». وقتى طواف حضرت به پايان رسيد، به طرف جمعيت رفت و به او نزديك شد. محمدبن شهاب، امام (عليه السلام ) را شناخت. حضرت از او پرسيد: «تو را چه شده؟» عرض كرد: «فرماندار شهرى بودم و خون بى‌گناهى را ريخته‌ام. اين گناه مرا به اين روز انداخته است». حضرت از گفتار او احساس كرد كه از رحمت پروردگار نااميد شده است. ازاين‌رو فرمود: «من از گناه نااميدى تو از رحمت الهى، بيشتر از ريختن خون بى‌گناهى مى‌ترسم». اين سخن، او را منقلب و به وى شوك وارد كرد. حضرت براى او چاره‌جويى كرد و فرمود: «ديه قتل را به وارثان مقتول بده». آن مرد گفت: «اين كار را كرده‌ام، ولى آنها ديه را نمى‌پذيرند». حضرت فرمود: «ديه را در كيسه‌هاى سربسته‌اى قرار ده و موقع نماز كه از منزل خارج مى‌شوند، از بالاى ديوار، داخل منزل آنان بينداز». ²

6. شكيبايى

يكى از عوامل مهم در حفظ روحيه نشاط و شادابى، صبر در انجام‌دادن تكاليف و اعمال عبادى است. هر عملى ابتدا سخت به نظر مى‌رسد. ولى با شكيبايى و تمرين