78مقصود از ولى در اين آيه، سرپرست كارها پس از مرگ زكريا است؛ چنانكه بسيارى از افراد، جانشين خود را در زمان حيات خود تعيين مىكنند و از همان زمان او را جانشين مىخوانند؛ اما اين جانشينى بالقوه است.
شش- على(ع) خودش برپايه اين دليل روشن استدلال نكرد.
پاسخ: اين حديث در كتب فراوانى از خود على(ع) نيز نقل شده است. براى نمونه، مسند ابنمردويه و ابى الشيخ و كنز العمال، اين حديث را از ايشان نقل كردهاند و اين خود همچون استدلال حضرت به اين آيه شريفه است. نويسنده الغدير از كتاب سليمبن قيس هلالى حديث بلندى نقل مىكند كه برپايه آن، على(ع) در ميدان صفين در محضر ديگران براى اثبات حق بودن خودش دلائل بسيارى آورد كه يكى از آنها همين آيه بود. به گزارش «غاية المرام» از ابوذر، على(ع) روز شورا به همين آيه استدلال (احتجاج) كرد.
هفت- تفسير ياد شده درباره آيه، با آيات قبل و بعدش سازگار نيست؛ زيرا «ولايت» در آنها به معناى دوستى آمده است.
پاسخ: آيات قرآن به تدريج و درباره وقايع گوناگون نازل شده و همواره با حوادثى پيوند داشته كه در زمينه آنها نازل شدهاند. بنابراين، آيات يك سوره يا آياتى كه پشت سر يكديگر قرار دارند، همواره از ديد مفهومى با هم مرتبط نيستند، بلكه بسيارى از آيات كه پشت سر هم نازل شده، به دو حادثه مختلف ناظر بودهاند و مسيرشان بر اثر پيوند با آن حوادث از يكديگر جدا مىشود.
آيه ( إِنَّمٰا وَلِيُّكُمُ اللّٰهُ )، به گواهى شأن نزولش، در زمينه زكات دادن على(ع) در ركوع نماز، و آيات قبل و بعدش درباره رويدادهاى ديگرى نازل شده است و از اينرو، نمىتوان به پيوند آنها با يكديگر استناد كرد.
بارى، اين آيه با آيات گذشته و آيندهاش نيز پيوند دارد؛ زيرا در آنها از ولايت به
معناى يارى (نصرت) سخن مىرود و در آيه ياد شده از ولايت به معناى رهبرى و تصرف. بىگمان، ولى و سرپرست و متصرف، يار و ياور پيروان خويش نيز خواهد بود؛ يعنى يار و ياور بودن از شئون ولايت مطلقه است.