443در اين گزارش اذعان شده كه شيعيان جهان در بيش از 198 كشور زندگى مىكنند. شايان ذكر است كه بيش از 100 پژوهشگر اين مركز، بر اين پژوهش نظارت داشتهاند. آمار و ارقام نشان مىدهد كه جمعيت شيعه، نهتنها داخل ايران، بلكه در مقايسه با جمعيت شيعيان كشورهاى ديگر نيز، در صدر فهرست است.
نتيجه
- با توجه به مطالبى كه آورديم شيعه خاستگاه ايرانى ندارد. خاستگاه آن، همان خاستگاه ظهور اسلام؛ حجاز، است.
- نخستين شيعيان، جز سلمان فارسى، همگى عرب بودند و قوم عرب، بيش از هر ملتى در گسترش تشيع، نقش داشته است. سكونت اشعريان عربتبار در شهر قم و ارتباط آنان با ائمه شيعه، در مدينه و عراق، نمونهاى از نقش عرب در گسترش تشيع ايران است.
- در گسترش تشيع ايران، اسباب، علل و عوامل متعددى نقش داشتهاند كه مهاجرت سادات و امامزادگان به ايران از علل عمده گسترش تشيع در اين سرزمين است.
وجود امنيت در مناطق ايران از عمدهترين دلايل مهاجرت سادات به ايران است. غالب مناطق ايران دور از دسترس حكومتهايى بود كه مركز آنها در شام يا عراق بود.
- هجرت امام رضا (ع) به ايران از نقاط عطفِ گسترش تشيع در ايران است.
پيش از دولت صفويه (حك: 907 - 1135 ق) كه دولت فراگير شيعه در ايران شكل گرفت، در جاىجاى ايران همانند ديگر سرزمينهاى اسلامى، حكومتهاى محلى شيعه تشكيل شد كه خود در گسترش تشيع در اين سرزمين، نقش داشتند. دولت علويان طبرستان، دولت آلبويه، سربداران، مرعشيان از آن جملهاند. حتى