436شيعى بودند. تظاهر علنى آنان به مذهب اماميه و ترويج آشكار آن، در فضايى كه شيعيان از جانب خلفاى عباسى، به شدت مراقبت مى‌شدند، حائز اهميت است. اشعريان با ايجاد حوزه‌هاى درسى و علمى، توانستند فقه اهل‌بيت عليهم السلام را به‌طور آشكار تبليغ و ترويج كنند. در «تاريخ قم» آمده است: «موسى بن عبداللّه بن سعد اشعرى» به قم ابتدا كرد به اظهار مذهب شيعت تا ديگران از اهل قم به او اقتدا كردند و اظهار مذهب شيعت كردند». ¹ اشعريان از شيعيانى بودند كه به طور آشكار، خمس اموال خود را به ائمه عليهم السلام دادند و اموال منقول و غيرمنقول فراوانى وقف ايشان كردند. ² حمايت مالى اشعريان از اهل‌بيت عليهم السلام ، نقش مهمى در حفظ و گسترش مكتب تشيع داشت. امتياز ديگر اشعريان، پناه‌دادن آنان به پناهندگانى بود كه از ستم بنى‌عباس به ايشان، پناه مى‌آوردند. اشعريان مى‌كوشيدند تا نيازهاى مادى سادات را برطرف كنند و آنان را تكريم كنند. اين سلوك پسنديده، باعث شد تا سادات و علويان به قم، اقبال كنند چنان‌كه در كتاب «منتقلة الطالبيين»، نام بيش از سى نفر از ايشان با فرزندانشان آمده است. ³ نزديك به چهارصد مزار از فرزندان و نوادگان ائمه در قم وجود دارد كه اقبال پناهندگان را، به اين شهر نشان مى‌دهد. ⁴

قيام‌هاى شيعى

واقعه كربلا يكى از حلقه‌هاى پيوند اهل‌بيت عليهم السلام و ايرانيان است. حادثه كربلا، در ايران، پژواك عاطفى شديدى ايجاد كرد و بر ايرانيان تأثير گذاشت. درواقع، همين زمينه، سبب شد تا داعيان عباسى يا علوى براى برانگيختن مردم به مبارزه با امويان از