120ايرانى ¹متولد شد و در سال 150 ه .ق در زندان بغداد مرد. ² نمونه‌هاى ديگر مانند «مالك‌بن انس»، پيشواى مذهب مالكى، در سال 95 ه .ق در مدينه به دنيا آمد و در سال 179ه .ق در همان شهر جان سپرد. ³ «محمدبن ادريس شافعى» در سال 150ه.ق در شهر غزه ديده به جهان گشود و در سال 204 ه .ق در مصر از دنيا رفت. ⁴ «احمدبن حنبل»، پيشواى حنابله در 164 ه .ق در شهر بغداد به دنيا آمد و در سال 241 ه .ق همان جا فوت كرد. ⁵

اين افراد، علاوه بر پيامبر (ص) صحابه را نيز نديده و حديثى از آنان نشنيده‌اند و از طرفى، نقل و كتابت حديث در قرن اول ه .ق ميان اهل سنت ممنوع بود. بنابراين با توجه به كمبود روايات مكتوب فقهى در قرن دوم ه .ق، ميان امامان چهارگانه فقهى اهل سنت، در اصول عقايد، احكام فقهى و منابع اصولى اختلاف افتاد. برخى قياس را يكى از منابع احكام دانستند و برخى ديگر با آنان مخالفت كردند. عده‌اى استحسان را از ادله محسوب كردند و برخى مخالف اين عقيده بودند. برخى مصالح مرسله را از دلايل احكام به شمار آوردند و برخى در مقابل اين عقيده ايستادند. ⁶ عده‌اى، قرآن را مخلوق مى‌دانستند و برخى نه. برخى نيز عقيده به جبر داشتند و برخى باور به اختيار و... . به همين دليل فرقه‌هاى كلامى اشعرى، ماتريدى، معتزلى، وهابى و ديوبندى و بريلوى و مذاهب فقهى با گرايش حنفى، مالكى شافعى، حنبلى،