72از طرف ديگر نسل اول اين خاندان به سبب كهولت سن، گرفتار مرگ ومير شدهاند و يكى پس از ديگرى از دنيا مىروند. به عنوان نمونه در خرداد سال جارى وليعهد عربستان نايف بن عبدالعزيز، به سبب كهولت سن و بيمارى از دنيا رفت و ساير فرزندان عبدالعزيز نيز وضعيت بهترى ندارند. خود ملك عبدالله چندين بار بسترى شده است. در روزهاى بعد از موسم حج نيز خبر جراحى ملك عبدالله در جرايد منتشر شد. چنين وضعيتى نخست در ميان خود شاهزادگان سعودى كه تعدادشان بسيار زياد است،اختلافاتى را بر سر جانشينى به وجود آورده است و از سوى ديگر خود شاهزادگان از نظر فكرى، در درون طيفى از نظرات مدرنيستى تا سلفگرايى گرفتار شدهاند. پيامدهاى اين اوضاع به خوبى در فضاى سياسى عربستان قابل مشاهده بود.
در حوزه حج، اين وضعيت سبب شد كه تعامل دستگاههاى مختلف در عربستان، با حجاج از نظم واحدى برخوردار نباشد. به عنوان نمونه در حالى كه مسؤولين كشور نسبت به اصل جدايى حج از سياست و احترام به حجاج تأكيد مىكردند، اما برخى از مأموران و مسؤولين ردههاى بعدى، برخوردهاى نامناسبى با زائرين و حجاج داشتند.
2.2. فعاليتهاى عمرانى
هرگونه طرح عمرانى در اماكن مقدسه مكه و مدينه، تأثير مستقيمى در چگونگى برگزارى مراسم حج دارد. در طول نيم قرن گذشته، به ويژه در