328
مقدمه
حج سابقهاى به درازاى تاريخ بشر دارد و بر اساس برخى روايتها، نخستين كسى كه حج مىگذارد، حضرت آدم عليه السلام است. خداوند متعال در موقعيتهاى مختلف در قرآن درباره حج و اهميت آن سخن گفته و از حج به منزله عهد و ميثاقى الهى ياد كرده كه بر عهده انسانها گذاشته شده است، 1 و چشم پوشى از آن را به منزله كفر عملى تلقى كرده است. 2 حج آن چنان داراى منافع گسترده و بىپايانى است كه برخى از مفسران آن را محل تلاقى دنيا و آخرت مسلمانان 3 تلقى و بيان كردهاند. منافعى كه در حج وجود دارد، در هيچ فريضه ديگرى نيست 4 و بر اين اساس، مقام معظم رهبرى نيز در اين باره چنين مىفرمايند:
فريضه حج از جمله تكاليف نادرى است كه در آن ابعاد متعدد و متنوع مربوط به زندگى فرد و سلوك جمعى به شكل با شكوه و داراى تأثير عميق در تن و جان انديشه و نيز در منش و روش آدمى گنجانده شده و درست گزاردن آن مىتواند او را به توفيقات بزرگى در همه عرصههاى مادى و معنوى نائل سازد.* 5
اين منافع آنچنان برجسته است كه نه تنها شامل حاجى مىشود، بلكه عموم مردم را در بر مىگيرد. امام رضا عليه السلام در اين باره مىفرمايند:
«وَ مَا فِى ذلكَ لَجِميعِ الْخلقِ مِنَ المَنافِعِ ... وَ مَنفَعةُ مَن فِى المَشرقِ وَ المَغربِ وَ مَن فِى الَبرِّ و البَحرِ وَ مِمَّنْ يَحُجُّ وَ مِمَّنْ لايَحُجُّ» 6
http://www.ido.ir/cm1/fa-article_input.aspx - _ftn41
بنابراين حج مجلاى نشانههاى روشن الهى از توحيد، معنويت، نبوت، امامت و ايثارگرىها و زندگى سراسر مبارزه 7 و پناهگاهى امن براى مردم 8 است و به بيان امام