284در بُعد سياسى، محور اصلى در حج، نمايش هويت متحد امت اسلامى است. دورى برادران از يكديگر، عرصه را براى بدخواهان مىگشايد و تخم تفرقه ميان مسلمانان را بارور مىكند. امت اسلامى از ملتها و نژادها و پيروان مذاهب گوناگون تشكيل يافته است. اين تنوع كه با پراكندگى جغرافيايى در بخش حساس و مهمى از كره زمين همراه است مىتواند خود نقطه قوتى براى اين پيكره عظيم به شمار آيد و ميراث و فرهنگ و تاريخ مشترك آنان را در گسترهاى پهناور، از كارآمدى بيشتر برخوردار سازد، و انواع استعدادها و قابليتهاى انسانى و طبيعى را در خدمت آن بهكار گيرد. 1
انعكاس اين ويژگى در انديشه رهبرى، با توضيح نقطه مقابل اتحاد اسلامى همراه است. از اينرو، رهبرى «انگيزههاى تفرقه افكنانه» در اين زمينه را بيان مىكنند. از نظر ايشان انگيزه و هدف «سياستمداران استعمارگر» اين است كه جريان سلطه سياسى و اقتصادى خودشان را به واسطه مبارزه با شكلگيرى هويت يكپارچه اسلامى، ادامه دهند. 2 آنها توانستند از غفلت تودههاى مردم و سست عنصرى زمامداران سياسى و فرهنگى بهره بردارى كنند و با دامن زدن به اختلافهاى مسلمانان، «تسلط بر كشورهاى اسلامى» را ادامه دهند. 3
پس نكته اساسى در ديدگاه رهبرى، تلازمى است كه بين «هويت متحد اسلامى» و «عدم تسلط قدرتهاى استعمارى سلطهگر» برقرار است؛ يعنى هرچه امت اسلامى به سوى نظمى متحد پيش مىرود، سلطه سلطهگران بر كشورهاى اسلامى، كمرنگتر مىشود و هرچه ميان امت اسلامى تفرقه بيشتر شود، شاهد انواع سلطهگرىهاى استعمارى و فرا استعمارى در سطح دنياى اسلام، خواهيم بود.