279منافعى است كه با حيثيت تجمّع مردم و اين حالت اجتماع ارتباط پيدا مىكند. اگر اجتماعى تشكيل شود كه در آن ارتباطى نباشد، هزارها تَن بيايند بىارتباط باهم، بىتماس باهم و بدون خبرگيرى از هم، بدون كمك معنوى به هم و بدون همفكرى،؛ مقصود حاصل نشده است. چه معنى دارد كه عدّهاى را يكجا جمع كنند، در حالىكه از آن جمع شدن، هيچ فايدهاى براى آنها متصوّر نيست؟! چرا نگفتند «دوره سال را بياييد»؟ لابد مىخواستهاند كه مسلمانان در اين وقت معيّن در آنجا اجتماع كنند، تا از اين اجتماعشان فايدهاى ببرند.. . 1
مقام معظم رهبرى، بارها به «همكارى» و «همفكرى» كه از ثمرههاى حج هستند و همچنين «همدلى» كه از بعد اجتماعى اين فريضه حاصل مىشود، تأكيد كردهاند. ايشان امكان همفكرى و همكارى كه در دوره معاصر فراهم شده است را «فرصتى استثنايى» مىشمارند كه در گذشته ممكن نبود. 2 در مرحله بعدى، ايشان به مسئله «نيازمندى» جهان اسلام و جامعه اسلامى به «همفكرى و همكارى» اشاره مىكنند. 3 از سويى ديگر، رهبرى حج را مظهر «اتحاد، تفاهم و گفتوگو» مىدانند كه در نهايت منجر به «ظهور همكارى و همدلى و نزديك شدن مسلمانان به يكديگر» مىشود. 4 حج، نماد امت اسلامى و آموزنده «نوع رفتار» امت اسلامى براى تأمين «سعادت و حركت هدفمند و آگاهانه و متنوع» در جهتى واحد است كه تار و پود اين حركت، ياد خدا و همدلى بندگان خدا و هدف آن ايجاد پايگاه مستحكم معنوى براى زندگى سعادتمندانه انسان است. 5 حج «نماد يكرنگى امت اسلامى» و «فرمان نمادين اتحاد و همدلى مسلمانان» در