236حج، براى آشنايى مسلمانان با يكديگر، اتحاد و تأمين منافع مشترك مسلمانان و پرهيز از دشمنان مشترك، يعنى «برائت از مشركين» است. ¹

مقام معظم رهبرى وجه اجتماعى حج را به قدرى ويژه و با اهميت مى‌دانند كه اگر از يك موسم حج، به لحاظ جنبه اجتماعى، درست بهره ببريم، يك مراسم حج در يك سال مى‌تواند دنياى اسلام را متحوّل كند. اگر رابطه‌ها درست باشد؛ دل‌ها به هم گره بخورد، جويبار با بركت مفاهيم، فرهنگ‌ها و دانش‌ها از سوى مسلمانان ملت‌هاى مختلف، به سمت دل‌هاى يكديگر سرازير شود، مسلمانان در آنجا همديگر را بيابند، مجموعه را ببينند، معناى طواف و سعى و وقوف و مبيت را درك كنند، مفاهيم اجتماعى اينها را بفهمند، حقيقتاً يك حج مى‌تواند كار يك امت را اصلاح كند. ²

تفاوت بعد اجتماعى حج با ساير عبادات

با تأمل در دستورهاى دين اسلام در مى‌يابيم كه ابعاد و شكل‌هاى اجتماعى، جايگاه ويژه و مهمى دارند. در نماز، روزه، جهاد، خمس، زكات و ساير فروع دين، اين را به خوبى مى‌توان دريافت. از نظر رهبرى، بيشتر فريضه‌هاى عبادى اسلام حتى نماز نيز يك جنبه اجتماعى هم دارد؛ اما جنبه اجتماعى حج، ماندگار است؛ البته نه در حافظه يك فرد، بلكه در حافظه يك امت و يك ملت.

ايشان مى‌فرمايند:

اگرچه در اسلام عبادات اجتماعى، مثل نماز جماعت، نماز جمعه و نماز عيد وجود دارد، اما اين اجتماع عظيم و اين مركزيّت دادن به ذكر، توحيد و كشاندن همه مسلمانان از آفاق عالم اسلامى به يك نقطه واحد، خيلى معنا دارد. اينكه همه ملت مسلمان و امت اسلامى با وجود اختلاف لهجه‌ها و نژادها و عادات، سنن، سلايق و اختلاف مذاهب