218علمى، اخلاقى، سياسى، روحى و مادى دست يابند. ¹ مقصود از قدرت ملى آن است كه جامعه، از اخلاق، علم، ثروت، نظام سياسى كارآمد و عزم و اراده عمومى برخوردار باشد. فقدان آن توانايى‌ها و اقتدارها، انحطاط اخلاقى و سياسى كشورها را فراهم مى‌كند.

سوم - قدرت فراملى: پشتوانه جهان اسلام، امت بزرگ اسلامى است. ملت‌هاى مسلمان با وحدت، تفاهم، قدرت انديشه و بازوى كار و ثروت طبيعى، دل هر دولت مستكبر را آب، گوش او را كر و پشت او را خم مى‌كنند. حج، تحقق اين پشتوانه عظيم و تمام ناشدنى و غير قابل شكست را به نمايش مى‌گذارد. ² در هيچ جاى ديگر نمى‌توان اين‌طور امت اسلامى را يكپارچه نشان داد. ³

تضمين كننده همه هدف‌هاى بزرگ امت اسلامى، توكل به خداوند و اعتماد به وعده حتمى قرآن و تحكيم اتّحاد اسلامى است و فريضه حج با مايه غنى و كارساز «ذكرالله» و با اجتماع متراكم و عظيم مسلمانان در مناسك آن، مى‌تواند نقطه آغاز و سكوى پرش اين نهضت فراگير باشد و برائت در قول و عمل از سردمداران كفر و استكبار در اين فريضه، الگوى عمل و نخستين گام در اين راه گردد. ⁴

مناسك حج، مايه قيام و منافع جوامع بشرى (جَعَلَ اللّٰهُ الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ الْحَرٰامَ قِيٰاماً لِلنّٰاسِ) (مائده:7) و (لِيَشْهَدُوا مَنٰافِعَ لَهُمْ) (حج:28) فرض شده است. ⁵ بازشناسى قدرت امت اسلامى در حج صورت مى‌گيرد. اين بازشناسى، كمك مى‌كند تا جامعه اسلامى به جايگاه شايسته خود در دنياى امروز و فردا پى ببرد. ⁶ نيرويى كه از آئين دينى حاصل آيد، هيچ