164
4. نظام فكرى و عملى حج: فرهنگ سياسى رهايىبخش
حج از منظر فكرى و عملى چونان منشور عقيدتى و الگوى رفتارى براى هر مسلمانى است. ابعاد و زواياى آن، عميق و گسترده و برخوردار از جامعيت است. «آنان كه تحرك و جامعيت حج را نفى و رد مىكنند، در واقع عزت و استقلال مسلمانان و نجات آنان از پنجه خونين استكبار و صهيونيسم را رد مىكنند». 1 بهجا آوردن درست فريضه حج، براى هر مسلمان و مؤمن مسئول مىتواند در سه سطح تحقق و تأثيرگذارى داشته باشد كه از اين قرار است: سطوح فردى، ملى و بينالمللى. از منظر واقعى و بنيادين هر يك از اين سطوح، اهميت و اثرگذارى خاص خود را دارد و بهصورت نظاموار مكمل همديگر هستند. كارهايى كه اصولى، با خلوص و به نيت قرب الهى انجام شوند، آثار سازنده، معطوف به وحدت، همبستگى جهان اسلام و ساير كشورها و ملتهاى آزادىخواه و عدالتجو را در پى خواهد داشت. به عبارت بهتر: «حجاج بيتاللهالحرام، تنها بهرهمندان از اين سرچشمه فياض نيستند. اگر اين فريضه عظيم به درستى شناخته و عمل شود ملتها و آحاد مسلمانان در همه جاى جهان مشمول بركات آن خواهند شد». 2
در هر سه سطح، اصول و پيشنيازها و خاتمههاى مهمى مد نظر هستند كه نظام جامع حج را تشكيل مىدهند: اصل توحيد؛ اصل اخوت، اصل وحدت، اصل دعوت و اصل برائت. چنين اصولى، در بطن و روح حج وجود دارد و به سطوح مختلف فردى، گروهى، ملى و بينالمللى تسرى مىيابد. با انجام مراسم و مناسك حج، كار تمام نمىشود، بلكه مرحله جديدى از نو شدن فكر و زندگى آغاز مىشود و با مسئوليتهاى فرهنگى - سياسى گسترده، روح جهان اسلام، جان و تحرك مىگيرد.
كدامين جان تشنه است كه از فيض كوثر محمّدى (ص) و جوشش زمزم حسينى، اين