156 خود) قرار داده و يادداشتهاى مفيد تهيه كردهام. شايد اين تحليل دقيق، نخستين بار است كه در زبان فارسى منتشر مىشود.
2. بررسىدقيقتر اسناد؛ همانگونهكه پيشتر اشاره شد، مدارك مربوط به فدك، هرچند از قبل تهيه و تنظيم گرديده، ولى براى پرهيز از يك جانبهگرايى و جلوگيرى از عجله و شتاب - كه با كارهاى پژوهشى و تحقيقاتى منافات آشكار دارد - اسناد مربوط، مجدداً مورد بررسى و مطالعه قرار گرفت تا چيزى از قلم نيفتد.
سرزمين فدك
در شمال شرقى مدينه و در نزديكىهاى خيبر، آبادىهاى پراكنده و چشمهسارها و قناتهاى فراوانى در قديم وجود داشته كه آن را «فدك» مىخواندند.
با توجه به هواى داغ، گرم و خشك مكه و هواى گرم مدينه، فدك از هوايى نسبتاً ملايم برخوردار بوده و هنوز هم نسبت به مكه و مدينه، هواى بهترى دارد.
اين سرزمين سوق الجيشى و تپه ماهورها، سرزمينى بسيار آباد و پرمحصول بوده و از اين رو، همواره مورد توجه ساكنان و مردمى بوده كه با اهالى آنجا در دادوستد و رفتوآمد بودهاند.
فاصلۀ فدك تا مدينه حدود140 كيلومتر است. به جهت حاصلخيز بودن سرزمين آن، يهوديان از ديرباز بر آن استيلا يافته و قدرت سياسى، نظامى و اقتصادى خود را بر اطراف توسعه دادند و تقريباً همۀ مناطق، اعم از يثرب و حومه را زير سلطۀ سنگين خود گرفتند.
سلطه بر اين سرزمين حاصلخيز و آباد، به يك نبرد نظامى نيرومند نياز دارد؛ به همين دليل سران سلطهگر يهود و رؤساى قبايل آن، همواره براى جلوگيرى از