64

(ثُمَّ لْيَقْضُوا تَفَثَهُمْ)

يكى ديگر از مناسك حج، عبارت است از «قضاء تفث» كه در تفسير آن، چند گونه سخن گفته‌اند كه از آن جمله است:

1. زدودن چرك و آلودگى از بدن، مانند: ناخن گرفتن، كوتاه كردن مو، سرتراشيدن، شستن بدن، به كار بردن عطر. راغب در «المفردات» در اين باره گفته است:

وأصل التفث وسخ الظفر وغير ذلك ممّا شأنه أن يزال عن البدن، قال أعرابى: «ما أتفثك وأدرنك». ¹

اصل تفث، چرك زير ناخن و امثال آن است كه بايد از بدن زدوده شود. [شاهد بر اين معنا كلام عرب بيابانگرد است] كه به كسى گفت: چقدر كثيف و آلوده‌اى.

بنابراين، منظور از «قضاء تفث» در آيه مورد بحث، حلق يا تقصير است كه بايد بعد از ذبح، در مِنا انجام گيرد و با آن از احرام خارج مى‌شود. روايات زيادى نيز اين معنا را تأييد مى‌كند، مانند:

عَن مُحَمَّدِ بنِ مُسلم عَن أبى جَعفر(ع) فى قَولِ اللهِ عزَّوجلَّ (ثُمَّ لْيَقْضُوا تَفَثَهُمْ) قالَ: «قَصُّ الشّارِبِ وَالأظفار». ²

از محمد بن مسلم از امام باقر(ع) در تفسير قول خداوند عزّ و جلّ ثُمَّ لْيَقْضُوا تَفَثَهُمْ آمده است: منظور از آن، كوتاه كردن شارب و گرفتن ناخن است.