196ضمناً بايد دانست، خلافت نيز بر دو نوع است: خلافت شرعى و خلافت عرفى. غير اين دو نفر از خلفاء، خليفه شرعى نبودند، به اين معنى كه پيامبر(ص) آنان را براى خلافت تعيين كرده باشد. خلافت آنان عرفى بود، يعنى به وسيله پشتيبانى گروهى از مردم، آن هم با يك رشته تمهيدات و مسائل سياسى، موفق به حكمرانى گشتند كه مسلماً در مقابل تنصيص الهى بى‌ارزش خواهد بود، چنان‌كه مى‌فرمايد:

وَ مٰا كٰانَ لِمُؤْمِنٍ وَ لاٰ مُؤْمِنَةٍ إِذٰا قَضَى اللّٰهُ وَ رَسُولُهُ أَمْراً أَنْ يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ (احزاب: 36)

هيچ مرد و زن با ايمانى حق ندارد هنگامى كه خدا و پيامبرش امرى را لازم بدانند، انتخابى (در برابر فرمان خدا) داشته باشد.