108منابع شيعه و سنّى، على(ع) را نخستين مرد مسلمان خوانده و آوردهاند كه وى پس از حضرت خديجه - همسر پيامبر(ص)- درحالىكه نه يا ده سال داشت، به رسول خدا(ص)ايمان آورد و با ايشان نماز گزارد. 1همچنين در مدّت اقامت در مكه، همواره ياور رسول خدا(ص)بود، سختىهاى ايشان را بر دوش مىكشيد و در امر تبليغ دين يارى مىرساند. در ماجراهاى مختلف، از جمله دعوت پيامبر از بستگان خويش، حضورى جدّى داشت و به حمايت از ايشان پرداخت. زمانى كه مشركان قصد جان رسول خدا(ص)را كردند، در بستر آن حضرت خوابيد و توطئه آنان را ناكام گذاشت. آنگاه امانتهايى را كه مردم به پيامبر سپرده بودند، به آنان بازگرداند و سپس همراه مادرش فاطمهبنتاسد، فاطمه دختر پيامبر و عدّهاى ديگر از زنان، به مدينه هجرت كرد. اين در حالى بود كه رسول خدا(ص)در قبا در انتظار ورود وى به سر مىبرد. 2
على(ع) در مدينه نيز از حاميان سرسخت و ثابتقدم پيامبر(ص)به شمار مىرفت و جز در غزوۀ تبوك - كه به امر رسول خدا در مدينه ماند - در تمامى جنگها حضورى چشمگير و شجاعانه داشت و همواره پرچمدار سپاه بود. بسيارى از سران كفر را به هلاكت رساند، جبهههاى سخت نبرد با مشركان و يهوديان را به دست خود گشود و بسيارى از جنگها را نيز رهبرى كرد. 3
امام(ع) در سال دوم هجرت، با فاطمۀ زهرا(عليها السلام) ازدواج كرد كه ثمره آن سه پسر و دو دختر به نامهايحسن، حسين، محسن، زينب و امّكلثوم بود. پس از شهادت حضرت زهرا(عليها السلام) نيز، زنان متعدّدى مانند امامه، امّالبنين و اسماءبنتعميس اختيار كرد