349
پس خو آن باشد به تقواى قلب
كه بوَد پاكيزه از نقص و عيوب
يا مزكّى از فساد اعتقاد
يا مبرى از ضلال و ارتداد 1
صفا و مروه از نگاه قرآن كريم از شعائر الهى است و تعظيم و تكريم آن واجب است. خداوند دراين‌باره مى‌فرمايد: إِنَّ الصَّفٰا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعٰائِرِ اللّٰهِ ؛ «همانا صفا و مروه از شعائر (و نشانه‌هاى) خدا است». (بقره: 158)صفا و مروه نام دو كوه كوچك در مكه است كه به فاصله تقريباً 420 متر در مقابل يكديگر قرار دارند. شعائر، جمع شعيره و به معنى علامت است. شعائر الله علامت‌هايى است كه انسان را به ياد خدا مى‌اندازد و خاطره‌اى از خاطرات مقدس را در نظرها تجديد مى‌كند. خداوند، دو كوه صفا و مروه را از شعائر الهى قرار داده است؛ زيرا حضور در آن مكان و سعى ميان اين دو كوه، ده‌ها اثر تربيتى و اخلاقى دارد. درست است كه خواندن و شنيدن تاريخ زندگى انسان‌هاى بزرگ، آدمى را به‌سوى آنها سوق مى‌دهد، ولى راه صحيح‌تر و عميق‌ترى نيز وجود دارد و آن مشاهده صحنه‌هايى است كه انسان‌هاى بزرگ در آنجا به مبارزه برخاسته‌اند و وقايع اصلى در آنجا اتفاق افتاده است. در واقع، اين تاريخ، زنده است، نه مانند كتاب‌هاى تاريخ كه خاموش است. در اين‌گونه مراكز انسان با برداشتن فاصله‌هاى زمانى و با توجه به حضور در مكان اصلى، خود را در متن حادثه احساس مى‌كند و گويا همه چيز را با چشم خود مى‌بيند. اثر تربيتى اين موضوع هزگر قابل مقايسه با اثرات تربيتى سخنرانى به مطالعه كتب و مانند اينها نيست. از طرفى مى‌دانيم در ميان پيامبران بزرگ، كمتر كسى همانند ابراهيم(ع) در صحنه‌هاى گوناگون مبارزه در برابر آزمايش‌هاى سخت قرار گرفته است تا آنجا كه قرآن درباره او مى‌فرمايد: إِنَّ هٰذٰا لَهُوَ الْبَلاٰءُ الْمُبِينُ ؛ «اين مسلماً همان امتحان آشكار است». (صافات: 106) همين مجاهده‌ها و مبارزه‌ها و آزمايش‌هاى سخت و سنگين بود كه