269و از وضع مسلمانان غافل مشو! كه خداوند، دربارۀ آنها از تو بازخواست خواهد كرد. عبدالملك گفت: همه اينها را كه گفتى قبول دارم؛ تو حوايج مردمان را گفتى، حاجت خودت را هم بيان كن. گفت: من به‌سوى مخلوق هيچ حاجتى ندارم و خواسته خود را تنها به صاحب اين خانه (بيت‌الله) مى‌گويم. عبدالملك گفت: شرافت و بزرگوارى همين است. ¹

17. طواف، همانندى اولياى الهى با فرشتگان

براى اثرپذيرى از الگو، همانندى با او، حتى در رفتار ظاهرى، كارساز است؛ همانندى با او در نشستن، سخن گفتن، غذا خوردن، لباس پوشيدن، راه رفتن و.... همانندى در ظاهر، موجب مى‌شود، شخص رفته رفته و به آرامى و پنهانى، در باطن نيز همانند الگو شود. همين‌طور، شخص طواف‌كننده در اثر طواف، همانند فرشتگانى مى‌شود كه دور «بيت‌المعمور» و «عرش الهى» به طواف سرگرمند. اين همانندى ظاهرى سبب مى‌شود شخص به رنگ فرشتگان درآيد و به خوى آنان آراسته شود. به همين‌گونه، شخص طواف‌كننده كه همانند ابراهيم و هاجر و اولياى الهى، به گرد خانه خدا طواف مى‌كند، بستر اثرپذيرى از ويژگى‌هاى روحى و اخلاقى آنها را در خود ايجاد مى‌كند.

آيت‌الله جوادى آملى مى‌گويد:

يكى از اركان مهم عمره و از نشانه‌هاى تجسّم خداوند، طواف است. كعبه، تنزّل و تمثّل عرش و در محاذات بيت معمور و عرش خدا واقع است؛ پس اگر كسى به گونه‌اى شايسته، كعبه را طواف كند، به بيت معمور در عالم مثال صعود مى‌كند و چنانچه وظايف آن مرحله را هم ايفا كرد، به مقام