87
معناى واژه «عبد» در زيارتنامهها
پرسش19. يكى از شبهههاى وهابيان كه تأثير بسيارى در اذهان زائران داشته، اين است كه مىگويند: علماى شيعه در كتابهاى خود، شما را بنده ائمه خطاب مىكنند؛ چنانكه در برخى از دعاهايتان آمده است:
«يا مذلَّ المُؤمنين»؛ «اى ذليلكنندۀ مؤمنان». آيا چنين رويكردى، نتيجهاى جز خوارى و ذلت براى شيعيان در پى دارد؟ در رفع اين شبهه چه بايد كرد؟
پاسخ:
در ابتدا بايد بپرسيم كه در كدامين كتاب شيعه، چنين مطلبى آمده است؟ در هيچيك از دعاهاى شيعه، دعايى پيدا نكرديم كه در آن گفته شده باشد: «نحن عبيدكم» يا «أنتم عبدالائمه» و مانند آن. البته در مواردى كه واژه «عبد» پيش از نام برخى افراد آمده، مانند عبدالنبى يا عبدالحسين، ممكن است چنين اشكالى در ذهن ايجاد كرده باشد. بدين جهت، توضيح مختصرى داده مىشود:
1. عبد، در زبان عربى، در معانى متعددى به كار رفته است. از ميان اين معانى، دو معنا كاربرد بيشترى دارد: اول، مفهوم تسليم و خضوع و عبادت كردن معبود است؛ مانند: "إِنِّي عَبْدُ اللّٰهِ"؛ «من بنده خدايم» (مريم: 30) و دوم، معناى يك قرارداد اجتماعى يا