94پس از تأسيس كوفه و رشد آن، سيل مهاجرت از نقاط مختلف مملكت اسلامى به آن سرازير شد و در تركيب جمعيت و نيز سهم قبايل و گروههاى مختلف از شهر كوفه، تغييراتى پديد آمد.
نقشهكشى و تقسيم شهر كوفه كه اصطلاحاً به آن «تخطيط» مىگويند، از مركز شهر آغاز و سپس شامل اطراف شد؛ بدين ترتيب كه ابتدا نقشه مسجد جامع در مركز شهر طرح گرديد و سپس ميدان شهر ترسيم شد كه قصر، مسجد، بازارها و مكانهاى ديگر در آن قرار داشت و پس از آن، زمينهاى اطراف، ميان قبايل و گروههاى مختلف تقسيم شد. 1
1. خانهها
الف) سبك و سياق خانهسازى
يك - شكل ظاهرى، تعداد اتاقها و وضعيت داخلى خانهها
شكل ظاهرى خانههاى كوفه در زمان مورد بحث ما، يعنى از 17-61ه.ق مراحل مختلفى داشته است. در سال 17ه.ق و هنگام تخطيط، افراد قبايل مختلف كه عمدتاً از قبايل چادرنشين بودند، چادرهاى خود را كه هميشه همراه خود داشتند، در محل سهم خود برپا نمودند و بدين ترتيب، شهرى مملو از چادرها تشكيل شد. 2
برپا كردن چادر در صحرا و بيابان وسيع با برپا نمودن آن در قطعه زمينى محدود كه در اثر تراكم جمعيت، چادرهاى متعددى را در خود جاى داده بود، بسيار متفاوت مىنمود، ازاينرو اعراب كه مرحله تازهاى از حيات اجتماعى خود را تجربه مىكردند و قصد داشتند از كوچروى و صحراگردى، به