86يك- جماجم جمع جُمْجَمه به معناى كاسههاى چوبى است و چون در اين منطقه، كاسههاى چوبى مىساختند، به آن «دير جماجم» گفتند.
دو- جُمجمه به معناى چاهى است كه در شورهزار حفر مىشود و چون در اين مكان شورهزار، چاههايى حفر شده بود، به اين اسم موصوف شد.
سه- جُمجمه به معناى جمجمه انسان است و چون در اين مكان، جمجمه انسانهايى نصب يا دفن شدهبود، با اين نام خوانده شد.
بعضى اين جمجمهها را از آن ايرانيانى مىدانند كه به وسيله گروهى از قبيله اياد كشته شده و سرهايشان در اين دير نصب شده بود. همچنين بعضى گفتهاند كه شاه ايران بعد از ديدن سرهاى كشتگان ايرانى دستور بناى ديرى در اين مكان را صادر كرد. عدهاى نيز گفتهاند كه اين كشتگان مربوط به كسانى است كه در جنگ بين قبيله اياد و بنىفهد كشته شده و در اين مكان دفن شدند، آنگاه بعدها هرگاه مردم قطعهاى از زمين را در اين منطقه حفر مىكردند، جمجمهاى بيرون مىآمد. به همين دليل اين مكان را «دير جماجم» ناميدند.
در زمان حكومت امويان جنگ سختى در اين منطقه بين حجاج بن يوسف ثقفى و عبدالرحمان بن محمد بن اشعث در سال 8ه.ق درگرفت كه به شكست و فرار عبدالرحمان انجاميد. 1
د) دير حُرْمه 2
ه) دير حِنَّه
اين دير كه در غرب كوفه، در ناحيه «اُكَيراح» و بين كوفه و حيره قرار داشت، در زمان پادشاهى «مناذره» در حيره به وسيله قومى به نام «بنو ساطع» ساخته شده