49

پنبه (قُطْن) ¹

: مقدار خراج براى هر جريب پنبه در زمان عمر بن خطاب، پنج درهم بوده‌است. ²

بِطّيخَه:

اين كلمه در لغت براى سه بوته خيار، خربزه و كدو به‌كار رفته است. در حديثى كه از على(عليه السلام) نقل شده، اين كلمه به كار رفته است: «حضرت على(عليه السلام) قصد خوردن «بطيخه‌اى» را داشت و پس از خوردن مقدارى، آن را تلخ‌يافت...». ³

اين حديث نيز قرينه‌اى است براى تعيين كاربرد آن در يكى از اين سه ميوه. شايد بتوانيم با احاديث ديگر كه از كدو سخن مى‌گويند، قرينه‌اى احتمالى بر كاربرد اين لغت در آن زمان براى كدو به دست آوريم، به خصوص با توجه به اينكه كدو ظاهرترين معناى آن مى‌باشد. ⁴ البته از اين لغت براى خربزه نيز استفاده مى‌شود.

كاسنى :

اين لغت را براى ترجمه «هندَباء» آورديم كه در روايت آمده است. ⁵ عرب علاوه بر اين لغت از «هِنْدَب» و «هِنْدِبا» استفاده مى‌كند. ⁶

بادَروج (ريحان كوهى ، تخم شربتى ):

اين لغت در روايات به صورت «باذروج» به‌كار رفته است و به عنوان سبزى خوراكى همراه غذاى حضرت على(عليه السلام) معرفى شده ⁷ و آن را ريحان كوهى و تخم شربتى ترجمه كرده‌اند. ⁸ بعضى نيز احتمال داده‌اند همان نعناع باشد. ⁹

كَرّاث:

در روايت آمده است كه اميرالمؤمنين على(عليه السلام) «كرّاث» را همراه نمك نيم‌كوب شده ميل مى‌كرد. ¹⁰ در فرهنگ فارسى معين، معانى متعددى