44بهطورى كه بعضى از كوفيان هنگام شمردن افتخارات خود بر بصريان، از اين مطلب ياد مىكردند. 1 گفتنى است كه نخلستانهاى كوفه از سمت غرب تا قادسيه و از سمت شمال تا شهر انبار و هيت امتداد داشته است. 2 (نقشه شماره 5)
بعضى از انواع خرماى موجود در مقطع زمانى مورد بحث از قرار زير بوده است:
رُطَب آزاد؛
رُطبِ مُشان 3:
نوعى خرماى زرد رنگ كه از لغت «موشان» فارسى گرفته شده است. از آنجا كه موشها از اين نوع خرما بسيار مىخوردند، ايرانيان آن را «موشان» ناميدند. 4 عربهاى مدينه به آن «اُم جُرْذان» مىگويند. 5
تمر بَرْنى 6:
نوعى خرماى قرمز مايل به زرد كه بسيار خوشمزه بوده است. اصل اين خرما ايرانى بوده و اصولاً لغت «برنى» از «بارنيك» فارسى گرفته شده و «بار» به معناى تمر و ميوه است. 7
تمر سابِرى :
اين لغت نيز ممكن است از شاپور فارسى گرفته شده باشد. در مدينه به اين نوع خرما «بيض» مىگفتند. 8
تمر صرفان 9:
نوعى خرما مانند بَرْنى، اما سختتر كه معمولاً آن را با جويدن مىخوردند و به اصطلاح مقدارى حالت آدامس مانند داشته است. 10 در مدينه به اين خرما «عَجْوَة» مىگفتند. 11