2187. در جنگها به آنها اجازه سوار شدن بر اسب نمىدادند و از آنها به عنوان پياده نظام استفاده مىكردند، ازاينرو، وقتى مختار به موالى اجازه سوار شدن بر اسب را داد، جمع زيادى از موالى را به طرف خود جذب كرد. 1
8. اجازه به عهده گرفتن امورى، همچون فرماندهى لشكر را به آنها نمىدادند.
9. از آنها با عنوان «عَلوج»، يعنى خر وحشى فربه ياد مىكردند. 2
اين تبعيضها باعث مىشد تا موالى به جريانها و شورشهاى مخالف حكومت اموى، مانند خوارج و قيامهاى علوى بپيوندند 3 و حتى بعضى از آنها به كينهاى كه از بنىاميه داشتند، از اسلام رويگردان و مرتد مىشدند. 4
اما از نظر اقتصادى، موالى وقتى خود را از دريافت عطاى مناسب محروم ديدند، تصميم گرفتند به فرمايش حضرت على(عليه السلام) عمل كنند. ابتدا بهكارهايى، همچون نظافت جادهها، كفشدوزى، لباسدوزى، حجامتگرى و... پرداختند 5، اما طولى نكشيد كه به علت مهارت آنان در امر صنعت و تجارت و نيز سرباز زدن عرب از صنعت و حرفه، بيشتر كارهاى صنعتى و تجارتى كوفه به دست آنان افتاد. 6
اما بردگان و كنيزكان با استفاده از راههاى مختلفى به كوفه منتقل مىشدند:
1. در جنگها اسير مىشدند.
2. به عنوان خراج از سوى خراج گزاران به كوفه كه يكى از مراكز اصلى دنياى اسلام بود، منتقل مىشدند.
3. به عنوان جزيه پرداخت مىشدند.
4. به عنوان سهم خمس حكومت از غنايم، به كوفه آورده مىشدند.