123محل كشتى ساختن وى و بالاخره تنورى كه آب از آن فوران نمود و وقوع طوفان نوح را اعلان نمود، در اين مسجد قرار داشت كه هم اكنون نيز مكانى در مسجد با عنوان محل «تنور»، مشخص است. ¹ طوفان نوح اين مسجد را به كلى ويران كرد. ² اما باز در روايات از اين مسجد به عنوان مصلاّى ابراهيم(عليه السلام) ياد شده است كه بر آباد بودن اين مسجد در زمان آن حضرت دلالت مى‌كند. ³

در زمان‌هاى بعدى روييدن‌گاه بوته كدو كه حضرت يونس(عليه السلام) را پوشانيد و نيز جايگاه و مخفيگاه عصاى موسى(عليه السلام) و انگشتر سليمان(عليه السلام) در اين مسجد ذكر شده است. ⁴ همچنين مصلاّى حضرت خضر(عليه السلام) و خانه حضرت ادريس(عليه السلام) را در اين مسجد تعيين نموده‌اند. ⁵ و بالاخره در روايتى، اين مسجد به عنوان مصلاى1070 پيامبر معرفى شده است. ⁶

بعضى از مطالب فوق در كتاب‌هاى اهل سنت نيز راه يافته است ⁷ كه به نظر مى‌رسد مستند آنها روايات شيعه در اين باب باشد.

دوم- مسجد در زمان سعد بن ابي‌وقاص

در سال 17ه.ق هنگامى كه سعد و مشاورانش قصد پى‌ريزى نقشه شهر كوفه را نمودند، اولين مكانى كه در اين نقشه‌كشى مشخص شد، مسجد جامع كوفه بود. ⁸ اين مكان به عنوان نقطه مركزى شهر به حساب آمد و فاصله آن تا فرات كه در شرق آن قرار داشت، حدود 1/5 كيلومتر بوده است. ⁹ مسجد جامع كوفه به شكل