52

ب) دعاى با توجه

تضرع و ابتهال بايد با توجه و حضور قلب و رعايت حد دعا باشد. قرآن كريم مى‌فرمايد:

ادْعُوا رَبَّكُمْ تَضَرُّعاً وَ خُفْيَةً إِنَّهُ لاٰ يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ (اعراف:55)

پروردگار خود را از روى تضرّع و در پنهانى بخوانيد و از تجاوز دست برداريد كه او متجاوزان را دوست ندارد.

وَ اذْكُرْ رَبَّكَ فِي نَفْسِكَ تَضَرُّعاً وَ خِيفَةً وَ دُونَ الْجَهْرِ مِنَ الْقَوْلِ بِالْغُدُوِّ وَ الْآصٰالِ وَ لاٰ تَكُنْ مِنَ الْغٰافِلِينَ (اعراف:205)

و پروردگارت را در درون خود از روى تضرع و خوف، آهسته و آرام، صبحگاهان و شامگاهان، يادكن و از غافلان مباش.

مفسّران بزرگوار فرمودهاند:

خِيفَةً به معناى خواندن به صورت آهسته و آرام در پنهانى است و اگر كسى هنگام دعا فرياد كشيد، متعدى است و از حد دعا تجاوز كرده است؛ زيرا خداوند، موجود دورى نيست.

در قرآن مى‌خوانيم:

رَبَّنٰا لاٰ تُزِغْ قُلُوبَنٰا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنٰا وَ هَبْ لَنٰا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهّٰابُ (آل عمران :8)

پروردگارا دل‌هايمان را بعد از آنكه ما را هدايت كردى، از راه حق منحرف مگردان و از سوى خود، رحمتى بر ما ببخش؛ زيرا تو بخشنده‌اى.