227شد، فرمود: «آن لقمهاى كه در خيبر خوردم، دارد برمىگردد [و اثر مىگذارد] و روحم را مىگيرد»؛ به اين معنا كه آن لقمهاى كه از گوشت بز بود، مسموم بود و در آن ساعت به فضل خداوند بر حضرت اثر نكرد و پس از آن اثر كرد. علما گفتهاند:
خداوند درجه رسالت و شهادت را در رسول خدا[(صلى الله عليه و آله)] جمع كرد و وجه شهادت در اين است كه ايشان به دست كافرى كشته شد، [مسموم شدن آن حضرت]، هرچند كه در معركه نبرد اتفاق نيفتاد. اينكه شرط شهادت، جان سپردن در ميدان نبرد باشد، فقط مربوط به احكام دنيايى - همچون غسل و كفن و نماز بر شهيد - است.
همه علما، حيات شهدا را حقيقى مىدانند؛ برخى گفتهاند فقط روحشان زنده است و برخى جسد را نيز زنده دانستهاند و مىگويند: «جسد نمىپوسد و خون و شادابى بدن ادامه دارد و اينها در بدنهايشان مشاهده شده است».
اين اعتقاد كه روحهايشان به بدنهايشان باز مىگردد و تا روز قيامت در آن باقى مىماند، به دليل مخالفت با احاديث صحيح، پذيرفته نشده است.
در احاديث گذشته منظور از روح، نطق است، همانطور كه گروهى تصريح داشتهاند كه پيامبر[(صلى الله عليه و آله)] هميشه زندهاند. سبكى معتقد است كه لزومى ندارد حيات آن حضرت همراه با نطق باشد. رسول خدا[(صلى الله عليه و آله)] به هر سلام كننده يا درود فرستندهاى پاسخ مىدهد. پيامبران در قبرهايشان زنده هستند و نماز مىخوانند و نمازشان به ظاهر، همانند نمازهاى زندگان در دنيا است. دليل به كاربردن واژه روح به جاى نطق، تلازمى است كه ميان زنده بودن و صحبت كردن وجود دارد.