79هرگز از آنها بيرون نمىرود.
آنگاه فرمود: آرى، هرگاه امام به مردى بنگرد، او را مىشناسد و رنگش را مىداند، و اگر سخنش را از پشت ديوار بشنود، او را مىشناسد و مىداند چه منظورى دارد. خدا مىفرمايد:
«و از نشانههاى او آفرينش آسمانها و زمين و تفاوت زبانها و رنگهاى شماست و در اين امر، نشانههايى براى عالمان است». 1 آنان عالماناند و هرگاه مطلبى را از انسانى كه سخن مىگويد بشنود، مىداند كه وى اهل هلاك است يا نجاتيافته. به جهت همين آگاهى است كه به مقتضاى نياز به آنان پاسخ مىدهد. 2
«ابنمسكان» از «عبدالاعلىبناعين» نقل مىكند:
من و علىبنحنظله حضور امام صادق(عليه السلام) شرفياب گشتيم. علىبنحنظله درباره مسئلهاى از آن حضرت پرسشى نمود. امام پاسخ مسئله را داد. على پرسيد: «اگر چنين و چنان باشد چطور؟» در مورد آن مسئله، بهگونه ديگرى پاسخ داد. پرسيد: «اگر چنين و
چنان باشد چطور؟» امام پاسخ ديگرى داد، تا اينكه امام در آن مسئله به چهار صورت پاسخ داد. علىبنحنظله به من رو كرد و گفت: «ابامحمد! محكومش كرديم». امام(عليه السلام) سخن او را شنيد و فرمود: «اى اباالحسن! چنين نگو. تو مرد باتقوايى هستى. برخى از اشياء، دايره گستردهاى ندارند و جز بر يك صورت جارى نشوند؛ از آن جمله، وقت نماز جمعه است كه جز يك وقت ندارد و آن