127روز سقيفه و پس از آن وجود داشته است.
گسترش پهنۀ جغرافيايى دولت اسلامى و برخوردهاى مستقيم فرقهها و گروههاى صاحب اعتقادهاى گوناگون و تأثيرپذيرى برخى فرقههاى اسلامى و متفكرانشان از برخى ديدگاهها و اعتقادات، به شكل بسيار گستردهاى، به ايجاد مكتبهاى كلامى گوناگون در درون جامعۀ اسلامى كمك فراوانى كرد. در اين ميان، شيعه از آنجا كه به حديث مشهور ثقلين بسيار تمسك داشت، در اين زمينه به امامان اهلبيت(عليهم السلام ) مراجعه كرد و در نتيجه به صورت يك فرقۀ كلامى، با گونههاى مختلف، درآمد كه ريشه در كتاب، سنت و عقل داشت.
بنابراين هيچ ترديدى در نادرستى فرضيههاى پيشين و عدم حجيت آنها در تلاش براى اثبات اينكه شيعه يك پديدۀ عارضى بر اسلام بود، باقى نمىماند؛ زيرا تشيع، همان اسلام بود كه پس از رحلت پيامبر(ص) در تبعيت از رهبرى على(ع) متجلّى گرديد. تشيع در زمان بعثت پيامبر اكرم(ص) به وسيلۀ برخى از صحابه و تابعان پايهريزى شد و با گذشت قرنها و نسلهاى متمادى، همچنان امتداد يافته و در پرتو تمسك به دو ثقل باقىمانده از پيامبر(ص)، عالمانى مجاهد، شاعرانى شيرينسخن و نوابغى در حديث، فقه، تفسير، فلسفه، كلام، لغت، ادبيات و... به بشر تقديم كرده است. آنها در ساختن ابعاد گوناگون تمدن اسلامى با همۀ مسلمانان شركت جستند. شيعيان در اصول و فروع با همۀ فرقهها متفقاند؛ هرچند كه در برخى جهات با آنها اختلاف دارند؛ مانند همان اختلافى كه همۀ فرقهها با يكديگر دارند. مباحث مربوط به اعتقادات