1042. قرب نوافل و فرايض؛
3. اتحاد عاشق و معشوق.
در ابتدا لازم است هريك از راههاى سهگانه را بهصورت جداگانه در آثار بزرگان عرصه عرفان و محققان برهان بررسى كنيم تا ادعاى ما فارغ از ادله علماى شيعه به اثبات برسد، سپس پژوهشگران و محققان صادق و غيرمتعصب به قضاوت درباره آن بنشينند.
1. انسان كامل
مفهوم انسان كامل، با پيدايش عرفان اسلامى همراه بوده است، ولى محققان مىگويند كه ابن عربى نخستين كسى است كه در عرفان اسلامى اصطلاح «الانسان الكامل» را وضع كرده است. 1 البته پيش از ابنعربى، «حسين بن منصور حلاّج» (244 - 309ه.ق)، از انسانى سخن گفت كه جميع مراتب كمال را پيموده و مظهر كامل صفات الهى شده و چنانكه معلوم و مشهور است، او خود را چنين انسانى شناساند و در اين راه مردانه جان داد. حلاج در كتاب «طواسين»، از صفات انسان كامل به صورت پوشيده سخن گفته است. البته قبل از وى، «بايزيد بسطامى» (متوفاى 234ه .ق)، اصطلاح «انسان كامل» را براى اين چنين انسانى بهكار مىبرد. اما چنانكه اشاره شد، اصطلاح «انسان كامل»، براى نخستينبار بهوسيله ابن عربى مطرح شد.
ابن عربى در كتاب فتوحات مكيه، از انسان كامل بهعنوان «الانسان الحقيقى» نام مىبرد و گاهى آن را «نايب الحق» در زمين و «معلم الملك»