41تولا قرار دهد و خيال كند در حال عبادت كسى است كه او را به آن كار امر كرده (يعنى خدا) درحالىكه او در تمام آن مدت مشغول عبادت شيطان بوده است.
حضرت امام ابوجعفر محمد باقر(ع) نيز فرموده است:
أَدْنَى الشِّرْكِ أَنْ يَبْتَدِعَ الرَّجُلُ رَأْياً فَيُحِبَّ عَلَيْهِ وَ يُبْغِضَ. 1
پايينترين حد شرك اين است كه مردى نظرى را از خود ابداع نموده و چنان به رأى خود عشق بورزد كه آن را ملاك دوستى و دشمنى با ديگران قرار دهد.
5. برداشتها
از آنچه بيان شد مىتوان نتيجه گرفت:
الف) بدعت سه شرط اساسى دارد:
يك- اينكه به افزودن يا كاستن چيزى از دين، در آن دخل و تصرف شود؛
دو- اينكه هيچ ريشهاى در دين نداشته باشد؛
سه - اينكه در جامعه بهعنوان يك امر شرعى تبليغ و ترويج شده، شايع شود.
ب) بدعت كارهاى نوآورانه و خطرناك است و نوعى گمراهى است و هر گمراهى در آتش است.
ج) بدعت از يكسو امرى ناپسند است و از سويى ديگر، انجامدهنده آن مورد تنفر است. ازاينرو، هشدارهاى بسيارى از سوى قرآن و سنت بر پرهيز از بدعت و اهل بدعت و احتياط از افتادن در لغزشگاههاى آن و سخنان گمراهكننده اهل آن، صادر شده است.
د) بدعت، آثار ويرانگر و بدى در دين و در مسلمانان دارد. ازاينرو، بر