92در محضر خدا حس كند تا توفيق سحرخيزى نصيب او شود و به او اجازه راهيافتن به درگاه و آستان قرب الهى عنايت شود. حتى حالات اول شب در توفيق آخر شب بسيار نقش دارد. گفتار و رفتار انسان از قلب نشئت مىگيرد. بنابراين همانگونه كه روز را گذراندهايم، به انتظار شبمان باشيم كه شب آبستن روز است و روز آبستن شب.
بدان مثل كه شب آبستن روز از تو
ستاره مىشمرم تا كه شب چه زايد باز 1
اگر در روز، خدا را ناظر همه كارهاى خود نبينيم، محرم اسرار شب نخواهيم شد.
نقل شده است «مرحوم آخوند ملا محمد كاشى» 2 به هنگام سحر با سوز و گداز به نماز مىايستاد. در يكى از روزها طلبهاى پس از پايان درس مرحوم آخوند به حضورشان آمد و گفت: «اين شيخ مىگويد شب گذشته از ديوار، صداى «سُبّوح قدّوس ربّنا و رب الملائكة و الروح» شنيده و به چشم خود شما را به سجده ديده است و اين ذكر را پس از ذكر شما مرتب مىشنيده است». مرحوم آخوند گفت: «اينكه در و ديوار ذكرى را تكرار كنند، دور نيست. مهم اين است كه او محرم شده است». 3
جبران حقوق مردم
اگر انسان بخواهد توفيق سير و سلوك و سحرخيزى نصيبش شود، بايد هرگونه حق معنوى و مادى را كه بر عهدهاش است، ادا كند؛ زيرا انسانى كه گرفتار حقالناس است نمىتواند مقام سحرخيزى، شبزندهدارى و ارتقاى