92اين سمت را به عهده گرفتند و براى مدت زمانى به اين حرفه مشغول بودند. با بالارفتن شمار حاجيان، ديگران نيز در اين كار به آنان يارى مىرساندند. كسانى را كه به اين حرفه اشتغال داشتند، زمازمه [مفرد آن: زمزمى] مىناميدند.
هريك از اين آبرسانان، مكانى در مسجدالحرام داشتند كه ظرفهاى خود را آنجا مىگذاشتند. اين ظرفها با نامهاى «زوراء» (نوعى قدح نقرهاى)، «دورق» (كوزه بىدسته) و «طاسة» (كاسه) مورد استفاده آنان بود. آنان ظرفهاى خود را از آب چاه زمزم پر و ميان حاجيان توزيع مىكردند.
در سال 1403ه. ق، دفترى ويژه زمزمىها در مكه ايجاد شد. هدف از تأسيس اين دفتر، ساماندهى آبرسانى به حاجيان بود تا از اين پس، آب به كمك آبرسانان سيار، به محل اقامت حاجيان فرستاده شود.
3. طَوّافَه (طوافدهنده)
اين واژه مشتق «طَوّاف» است. «طوافه» و «مُطَوِّف»، به فردى گفته مىشود كه آموزش عملى آموزهها و مناسك حج به حاجيان را به عهده دارد و به آنان خدمات مىدهد. اين شغل نيز از حرفههاى كهن است. از ديرباز، شمارى از مردم مكه به اين كار اهتمام داشتند و فرزندانشان جانشين آنها مىشدند.
در دوره مملوكىها، براى نخستين بار اين شغل به رسميت شناخته و براى آن حقوق تعيين شد. چون سلطان قايتباى در سال 884 ه-.ق به حج آمد، قاضى ابراهيم بن ظهيره، وى را طواف داد. پس از وى اين حرفه گسترش يافت و از راهنماى دينى، به ميزبان حاجيان تبديل شد. آنان افزون بر آموزش مناسك حج به زائران، اسكان و فراهم كردن وسايل