31 عن عُمَرَ بنِ اذَينَة قال: سَألتُه عن قولِ الله عزّوجلّ: وَ أَتِمُّوا الْحَجَّ وَ الْعُمْرَةَ لِلّٰهِ، قال: يعنى بِتمامِهما أداءَهما واتِّقاءَ مايتَّقى المُحرِمُ فيهما. ¹

عمر بن اذينه مى‌گويد: از امام صادق(ع) درباره اين سخن خداوند پرسيدم: حج و عمره را براى خدا تمام كنيد، فرمود: مقصود از تماميت اين دو، انجام آنها و پرهيز از هر چيزى است كه محرم در اين دو، از آن پرهيز مى‌كند.

الف) حكمت و فلسفه حج

الامام على(ع):

وفَرضَ عَليكُم حَجَّ بَيتهِ الْحرامِ عَلامَةً لِتَواضُعِهم لِعَظمَتِه وَإذعانِهم لِعزَّتِه وَاخْتارَ مِنْ خَلقِه سُمَّاعاً أجابُوا إليه دَعوَته و صَدَّقوا كَلِمَتَهُ وَ وَقَفوا مَواقِفَ أنبيائه و تشَبَّهوا بمَلائِكَتِهِ المُطيفين بِعَرشِهِ. ²

امام على(ع) فرمود: خداى سبحان، حج را نشانه تواضع مردم در پيشگاه عظمتش و [نشانة] پذيرش آنها نسبت به شكوهش قرار داده است و از بندگان خويش، شنوايانى را برگزيده كه دعوت او را لبيك گفته و سخن او را پذيرفته‌اند و در جايگاه‌هاى پيام‌آوران او ايستاده‌اند و شبيه فرشتگانى شده‌اند كه برگرد عرش خدا در طواف‌اند.

فاطمة(س):

فَرضَ اللهُ الايمانَ تَطهيراً مِنَ الشِّركِ... والْحَجَّ تَسنِيةً لِلدّينِ. ³

حضرت فاطمه(س) فرمود: خداوند، ايمان را براى پاك شدن از شرك ... و حج را به‌خاطر جلوه‌بخشى دين واجب كرده است.

عن أبانِ بنِ عثمانَ: عمَّن أخبَرَه عن الإمامِ الباقِر(ع) قالَ:

قُلتُ لَه: لِمَ سُمِّي