96زمينهساز ارتباط بيشتر مسلمانان مىشود كه دستاوردهاى مهمى به همراه خواهد داشت.
2. مبادله افكار و اطلاعات
يكى ديگر از اهداف حج، مبادله افكار و اطلاعات بين كشورهاى اسلامى است؛ امام صادق عليه السلام مىفرمايد:
فَجَعَلَ فِيهِ الاجتماعَ مِنَ الْمَشرقِ والمَغربِ لِيَتعارَفُوا... وَ لِتُعرَفَ آثارُ رسولِ الله (ص) وتُعرَفَ أَخبارُه و يُذكرَ ولا يُنسى وَ لَو كانَ كلُّ قومٍ إنّما يَتَّكِلون عَلى بِلادِهم و ما فِيها هَلَكُوا و خَرِبَتِ البلادُ و سَقَط الجَلبُ والأرباحُ و عَميَتِ الأخبارُ و لم يَقِفُوا على ذلك فذلك عِلَّةُ الحجِّ. 1
خداوند در سرزمين مكه، اجتماعى از شرق و غرب پديد آورد تا همديگر را بشناسند... تا نشانهها و اخبار رسولالله شناخته شود و ياد شوند و فراموش نشوند و اگر هر قومى به شهرهاى خودشان و آنچه در آنهاست اتّكا مىكردند نابود مىشدند شهرها ويران مىگرديد و بازرگانى و سودآورى تعطيل مىشد و از خبرها آگاه نمىشدند و اين است علت حج.
در اين فراز از روايت، تأكيد بر اين است كه در موسم حج، «مردم نبايد با تنگنظرى، تنها به مصالح خود و منطقه جغرافيايى خود بينديشند؛ زيرا اين تفكر، جهان را به ويرانى