94اگر با دقت به آن نگريسته شود، انسان مىتواند درسهاى با هم زيستن و درك متقابل را بياموزد. مهمترين آثارى كه حج در سطح بينالملل مىتواند داشته باشد، چنين است:
1. شناخت يكديگر
از كارهاى پسنديدهاى كه در كنگرههاى جهانى، بهويژه كنگرههاى علمى - فرهنگى مرسوم است، كسب آگاهى و شناخت شركتكنندگان از يكديگر است.
ازاينرو شركتكنندگان سعى مىكنند به شكلهاى مختلف، از جمله گفتوگو يا مبادله آثار، يكديگر را بيشتر بشناسند. حتى با دادن كارت شناسايى، نشانى منزل يا پست الكترونيكى سعى مىكنند ارتباط بيشترى داشته باشند. همچنين ممكن است آثار و تأليفات خود را براى يكديگر بفرستند تا زمينه آشنايى، بيشتر شود. بديهى است اينگونه اقدامات، پيوندها را محكم مىكند. اين در حالى است كه اسلام در چهارده قرن پيش يكى از اهداف حج را شناخت ملل دانسته است؛ چنانكه امام صادق عليه السلام مىفرمايد:
فَجَعَلَ فِيه الاجتماعَ مِنَ المَشرقِ وَ المَغربِ لِيَتَعارَفُوا. 1
[خداوند] اجتماعى از شرق و غرب در اين سرزمين پديد آورد تا يكديگر را بشناسند.