87خدا و اندك سخن گفتن، مگر در خير و نيكى؛ زيرا كمال حج و عمره آن است كه آدمى زبان را به چيزى جز خوبى نگشايد.
البته تعامل اجتماعى نيكو دو فايده مهم دارد: نخست اينكه موجب مىشود گروه عظيم موحدان كه براى عبادت و حجگزارى گرد آمدهاند، با آرامش كامل مناسك حج را انجام دهند و فضاى حج را آكنده از مهر و صفا، تقوا و طهارت كنند و برادرى و محبت را ميان مسلمانان حاكم كنند. دوم اينكه حجگزار با به بند كشيدن نفس سركش خود و هدايت آن در مسير تقوا، تعامل اجتماعى سالم را تمرين مىكند و آماده مىشود اين رهتوشه مناسب را به اجتماعى منتقل كند كه در آن زندگى مىكند.
11. تجربه زندگى اجتماعى در ميان امت اسلامى
خداوند در قرآن خانه خود را «عتيق» ناميده است: (وَ لْيَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ الْعَتِيقِ )؛ «و برگرد خانه گرامى كعبه، طواف كنند». (حج:29)
«عتيق از عتق است؛ يعنى خانه آزاد؛ خانهاى كه از تسلط زورمندان و از تملك زرمندان آزاد است». 1
چنانكه امام باقر عليه السلام در سبب نامگذارى عتيق مىفرمايد: