61حركات نمادينش در كنار ساير ملتها در محيطى امن و آرام و در كمال صفا و صميميت انجام مىدهند. گفتنى است كسانى كه از حج برمىگردند وقتى مىخواهند از مشاهدات جذّاب خود در حج حكايت كنند، نمونههايى از مشاهدات امنيت اجتماعى در حج را به زبان مىآورند؛ مثلاً مىگويند مشاهده كرديم كه موقع نماز جماعت، مغازهها را نمىبستند يا فلان وسيله زمين افتاده بود و كسى آن را برنمىداشت!
به يقين، مشاهده اينگونه صحنهها در حج كه بيانگر امنيت اجتماعى است، در زندگى اجتماعى زائر حج بىتأثير نيست. اين صحنههاى جذاب تا پايان عمر در ذهن زائر ماندگار خواهد بود. در يك جمله كوتاه مىتوان گفت مشاهدات امنيتى حج و انجامدادن مناسك در محيط معنوى و امن، تمرينى براى صلح و امنيت عمومى در طول حيات اجتماعى انسان در همه جا و هر زمان خواهد بود.
2. تمرين همگانى براى نظم اجتماعى
نظم اجتماعى، از جمله مفاهيم ارزشى است كه در صورت عمل و پاىبندى به آن، ارزشآفرين خواهد بود و مىتواند پيشرفت فرد و اجتماع را به همراه آورد. ازاينرو، وجود آن براى هر جامعهاى ضرورى است؛ زيرا بهترين سازمانها، نهادها و نظامهاى اجتماعى با زير پا گذاشتن