26و به جدال بپردازند. بلكه در به روى هر كسى كه بتواند در اين گردهمايى بزرگ شركت كند، باز است. بنابراين حاجيان، نمايندگان تمامى شهرها و روستاهايند و از جانب همه فرهنگها و طبقات نمايندگى مىكنند. 1
همينطور مرحوم «شريعتى» در اينباره مىنويسد:
در دنيا كنگره خيلى فراوان است، اما اين تجمع با همه تجمعهاى ديگرى كه در دنيا بوده و هست تفاوت دارد. در تجمعهاى ديگر، نمايندگان طبقات و ملتها كه انتخاب شدهاند، جمع مىشوند، اما در اينجا ملتها و تودههاى بىنماينده، خودشان مستقيم به ميعادگاه مىآيند. هر انسانى به نمايندگى خود و جامعهاش اينجا دعوت شده و حاضر مىشود.
انسانها نمايندگانى نيستند كه بيايند آنجا بستنى بخورند، موزيك گوش بدهند و كنفرانسهاى كشكى [تشكيل] بدهند و از طرف كسانى كه نمىشناسند به نمايندگى حرف بزنند! [حج] يك چنين كنفرانس ملى و بينالمللى نيست. در اينجا هر كس صادقترين نماينده خويش است. [در] اين ميعادگاه هر كس به نمايندگى خويش مىآيد. هيچ جا نيست كه آدمهاى معمولى و كسانى كه هيچ وقت نمايندگى يا مسئوليت