117است. ولى كشورهاى اسلامى مىتوانند با تأسيس يك اتحاديه بينالمللى، متشكل از كشورهاى اسلامى آفريقا، آسيا و خاورميانه، انسجام و اقتدار بيشترى را به نمايش بگذارند؛ همانند آنچه در اتحاديه اروپا رخ مىدهد، اما در گستره وسيعتر؛ بهگونهاى كه ساكنان كشورهاى اسلامى براى رفت و آمد به كشورهاى يكديگر به ويزا نيازى نداشته باشند تا مسافرت بين اين كشورها آسانتر و ارزانتر انجام گيرد و هر فرد مسلمان بتواند آزادانه براى كار، سكونت، سرمايهگذارى و... در كشورهاى عضو تردد داشته باشد. حتى براى ارتباط و همكارى بيشتر، مىتوانند واحد پول مشتركى را بهوجود آورند.
اگرچه اين فكر بسيار ايدهآلى است كه مسلمانان جهان و دولتهاى اسلامى در موسم حج مىتوانند به آن بينديشند، ولى اگر كشورهاى اروپايى موفق به تأسيس اتحاديه منطقهاى شدهاند، سالهاى متمادى كارشناسان و متخصصان علوم مختلف روى آن، اقدامات كارشناسى انجام دادهاند تا توانستهاند آن را در دهههاى اخير عملياتى كنند. البته كشورهاى اسلامى مىتوانند در كوتاه مدت در اين زمينه با اقدامات ذيل تا حدودى براى منافع خويش گام بردارند:
- توليد و صادرات نفت بر اساس حفظ منافع جامعه اسلامى؛
- صادرات و مبادلات بازرگانى متقابل با حذف