107رويكردهاى اجتماعى جهان اسلام را در آن به نمايش بگذارند. همچنين با به نمايشگذاردن قدرت، امكانات و توانمندىهاى انسانى، مادى و معنوى، چشم دشمن را نسبت به وحدت خود خيره كنند. 1
بىعلت نيست كه دشمنان نيز از ديرباز از آثار حياتبخش حج آگاه بوده و به آن اعتراف داشتهاند. چنانكه نقل است روزى «گلادستون» يكى از سياستمداران برجسته انگليس، درحالىكه قرآنى در دست داشت به مجلس عوام آمد و گفت: «تا مسلمانان قرآن و كعبه را دارند، ما نمىتوانيم آنها را استعمار كنيم». 2
5. حفظ آثار و اخبار پيامبر و تاريخ اسلام در صحنه بينالمللى
آشنايى با آثار و اخبار پيامبر (ص) ، تاريخ اسلام و حفظ آنها از اهداف ديگر حج است. امام صادق عليه السلام در اينباره فرمود:
فَجَعَلَ فيه الاجْتماعَ مِنَ الْمَشرِقِ وَ الْمَغربِ... ولِتُعرَفَ آثارُ رَسولِ اللهِ وتُعرَفَ أخبارُه و يُذكَرَ ولايُنسى. 3
مقرر شد تا در اين سرزمين از شرق و غرب بيايند... تا