270حوادث بغداد، از خواجه سخن نمىگويد. 1
ه) «صلاحالدين صفدى» كه نزديك به چهل سال پس از واقعه بغداد به دنيا آمده است، پس از ذكر واقعه بغداد از خواجه نام نمىبرد. 2
و) «جلالالدين سيوطى» در كتابش در گزارش اين واقعه از خواجه ياد نمىكند. 3
ز) «ابنخلدون» درباره خواجه مىگويد: «
وكان للمسلمين نفع ». 4
ح) «عمادالدين ابىالفداء» مىگويد: «حقيقت اين سخن رايج را كه خواجه نصير طوسى هلاكو را به كشتن خليفه واداشت، خدا مىداند. اما از ديد من از شخص عاقل و فاضل چنين كارى سر نمىزند». 5
ط) «محمد بنعلى بنطباطبا» در كتابش (كه در سال 701 ه.ق، يعنى 45 سال پس از فتح بغداد نوشته) مىگويد:
حق مطلب اين است كه هر دولتى در هر زمان با پيدايى علل داخلى و خارجى از ميان مىرود و سقوط خلافت خاندان بنىعباس نيز تابع همين اصل كلى است. علل خارجى سقوط خلافت عباسى اين بود كه مغولان قوت گرفتند و به كشورگشايى پرداختند و ازاينرو، در پى فتح بغداد بودند.
علت داخلى فتح بغداد هم ضعف حكومت عباسى بود. بنابراين، سستى عزم و ضعف اراده خليفه و ظلم و جور پسرش و نفاق اميران و سران لشكر چنين پىآمدى داشت. 6
«ابنكثير» در اينباره مينويسد: