177بسيارى از صحابه آن حضرت براى برپايى حكومت اسلامى و گسترش اسلام بسيار كوشيدند و با ايثار جان و مال خويش، هدف‌هاى بلند رسول خدا را پى گرفتند. قرآن كريم درباره اين گروه كه از روزهاى آغازين و سخت تاريخ اسلام پروانه‌وار گرد رسول‌خدا(ص) بودند، چنين مى‌فرمايد:
وَ السّٰابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهٰاجِرِينَ وَ الْأَنْصٰارِ وَ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسٰانٍ رَضِيَ اللّٰهُ عَنْهُمْ وَ رَضُوا عَنْهُ وَ أَعَدَّ لَهُمْ جَنّٰاتٍ تَجْرِي تَحْتَهَا الْأَنْهٰارُ خٰالِدِينَ فِيهٰا أَبَداً ذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ (توبه: 100)
پيشگامان نخستين از مهاجرين و انصار و كسانى كه به نيكى از آنها پيروى كردند، خداوند از آنها خشنود گشت و آنها (نيز) از او خشنود شدند و باغ‌هاى بهشتى براى آنان آماده ساخته كه نهرها از پاى درختانش جارى است، جاودانه در آن خواهند ماند و اين است رستگارى و پيروزى بزرگ.
نيز در شأن آنان كه به عشق دين خدا، خانه و كاشانه و زندگى و دارايى خويش را رها و همراه با رسول‌خدا مهاجرت كردند، چنين مى‌فرمايد:
لِلْفُقَرٰاءِ الْمُهٰاجِرِينَ الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيٰارِهِمْ وَ أَمْوٰالِهِمْ يَبْتَغُونَ فَضْلاً مِنَ اللّٰهِ وَ رِضْوٰاناً وَ يَنْصُرُونَ اللّٰهَ وَ رَسُولَهُ أُولٰئِكَ هُمُ الصّٰادِقُونَ (حشر: 8)
[اين اموال] براى مهاجران نيازمند است كه از خانه و كاشانه و اموال خود بيرون رانده شدند. درحالى‌كه فضل الهى و رضاى او را مى‌طلبند و خدا و پيامبرش را يارى مى‌كنند و آنها راستگويانند.
آيات ديگرى نيز مانند آيه 18 و 29 سوره فتح به ستايش و تعريف برخى از صحابه فداكار و مؤمن مى‌پردازند.
آنچه نظر شيعه را از ديدگاه اهل‌سنت جدا مى‌سازد، اين نكته است كه درباره همه صحابه به يك شيوه نمى‌توان قضاوت كرد و همه آنان را عادل و مؤمن واقعى شمرد و براى گرفتن معارف دين به همه آنان اعتماد كرد. صحابى بودن موجب نمى‌شود كه انسان،