89مردم بستگى دارد، كه بعضى كارهاى آدميان از قبيل گناه و قصور و سهلانگارى موجب تحقق مرگ و حادثه مىشود. در اسلام، هيچكس حق ندارد خود را به چنين مرگ يا ناگوارى گرفتار نمايد. امامان معصوم(عليهم السلام) تا آنجا كه وظيفه الهى اقتضا مىكرد در صورت وجود راه عقلانى و شرعى، خود را به مرگ و حوادث ناگوار معلق گرفتار نمىكردند. و به همين جهت براى بيان دين، گاه از تاكتيك تقيه استفاده مىكردند. ازاينرو تقيه از سر ترس نبوده، بلكه انتخاب روش عقلائى بوده است ميان آنچه از دست مىرود و آنچه بهدست مىآيد و در اين ميان، ملاك انتخاب، دين است. براى نمونه: آيا بر حفظ جان مؤمن بيشتر تأكيد شده است يا چگونگى وضو ساختن؟ حال اگر وضو ساختن به روشى كه اهل بيت(عليهم السلام) صحيح مىدانستند سبب قتل يك نفر را فراهم سازد آنان دستور به تقيه مىدادند تا آنان به رسم متعارف مسلمانان وضو بسازند تا جانشان به خطر نيفتد. پس تقيه، از دو راه پيشرو، انتخاب مناسبترين است.
اهل بيت در جايى كه اصل دين را در خطر مىديدند، تقيه نمىكردند و تاريخ گواهى مىدهد كه جز امام دوازدهم، تمام امامان و بيشتر فرزندان و بستگانشان در راه دين مقدس اسلام، اذيت، زندانى، شكنجه و سرانجام به شهادت رسيدند، اما تا آنجا كه توانستهاند دين رسول خدا(ص) را به روشهاى گوناگون از جمله تقيه، تبليغ، تبيين و ترويج كردهاند.
28. عدم لزوم امام معصوم براى هر آبادى
از ديدگاه شيعه، تعيين امام معصوم براى آن است كه ظلم و شر از ميان برود و عدالت برقرار شود. با اين وجود، آيا در همه شهرها و آبادىها، معصوم وجود داشته و يا تنها در بعضى آبادىها بوده است؟