237آنها كه اموال و خانه و سرزمينشان را در راه خدا و پيامبرش ترك كردند، چگونه مىتوان آنها را به دليل آنچه دوست مىداشتند مرتد دانست؟
پاسخ
پاسخ اين پرسش در قسمت پرسش 63 و 92 نيز آمده است.
اين سخن درست نيست كه مىگوييد «ايمان آنها در صدر اسلام چون كوه بود»، زيرا آنها كسانى بودند كه در جنگ «احد» از ميدان گريختند.
اهل سنت از عمر نقل كردهاند: «...
فَفَررتُ حَتّى صَعَدتُ الجَبلَ ...» 1؛ «در روز احد آنگاه كه شكست خورديم من فرار كردم و از كوه بالا رفتم...».
فخر الدين رازى در مفاتيح الغيب مىنويسد: «
... و من المنهزمين عمر... و منهم ايضاً عثمان... » 2؛ «... و يكى از فراريان عمر بود... و همچنين عثمان...».
آنها در جنگ «حنين» نيز فرار كردند. 3
عمر در انعقاد صلح «حديبيه» به رسالت رسول خدا(ص) شك كرد 4 و... . آيا معناى چون كوه بودن ايمان آنها اين است؟
به فرض اينكه آنها در راه رسول خدا(ص) ديار خود را ترك كرده باشند، چه دليلى بر استمرار اين عقيده داريد؟ چه بسا افرادى از مهاجران و حتى از اصحاب «بدر» بودند، كه مرتد شدند و نتوانستند مؤمن بمانند؛ مانند عبدالله بن ابىسرح كه هم از